Narsisizm, aşırı derecede kendine hayranlık, üstünlük duygusu ve başkalarına karşı empati eksikliği ile karakterize edilen bir kişilik bozukluğudur. Narsist bireyler kendinden başka kimseyi beğenmeyip küçümseyen kişilerdir. En haksız oldukları durumlarda bile kendilerini haklı saymaya ve sürekli olarak övmeye devam ederler. Kendilerini eleştiren kişiler, onlar için en büyük düşmandır. En büyük destekçileri ise onları yücelten ve sürekli olarak öven insanlardır. Bu durum, yalnızca kişinin kendi yaşamını değil, çevresindeki insanlarla kurduğu ilişkileri de olumsuz etkiler. Kendini beğenmenin bir yansıması olarak, bu bireylerde aşırı öz güven, kendine hayranlık ve toplumda ilgi odağı olma isteği belirgin şekilde ortaya çıkar. Ancak, narsist kişiler genellikle aile, arkadaş ve sosyal çevreleriyle sağlıklı ve sürdürülebilir ilişkiler kuramazlar.
Narsist Kişilik Bozukluğu Neden Olur?
Narsistliğin kökeni, genellikle çocukluk yıllarına dayanır. Bireyin çocukluk döneminde yaşadığı travmatik olaylar ve duygusal eksiklikler yatar. Çocuklukta hissedilen değersizlik ve sevgisizlik duyguları, bu tür rahatsızlıkların gelişimini tetikleyebilir. Özellikle ebeveynlerin tutumları, yetişkinlik döneminde gelişen narsist kişiliğin temelinde önemli bir rol oynayabilir. Narsist kişilik, dışarıdan aşırı özgüvenli görünse de aslında derinlerde bir güvensizlik barındırır. Bu güvensizlik duygusunu gizlemek için, geliştirdikleri savunma mekanizmalarıyla abartılı bir özgüven görüntüsü sergilerler.
Narsistik Kişilik Bozukluğunun Belirtileri, Narsist Erkeklerin Belirtileri Nasıl Anlaşılır?
Narsist erkeklerin belirtileri, narsistik kişilik bozukluğu kapsamında değerlendirilen bir dizi davranış ve tutumu içerir. Narsist erkeklerin belirtileri, ilişkinin ilk dönemlerinde kadınlar tarafından fark edilmeyebilir. Bunun temel nedeni, narsist bireylerin kendilerini özel hissetmek amacıyla kadınlara karşı sergiledikleri abartılı sevgi davranışlarıdır. Narsistler, ilişkilerinde merkezi konuma kendilerini yerleştirirler. Ancak, bu tavırlar genellikle erkeğin istediğini elde etmesiyle birlikte değişir ve ilişkinin bozulmasına yol açabilir. Narsist erkek davranışlarından bazıları şunlardır:
• Narsist erkekler genellikle kendilerini üstün görür, sürekli ilgi ve onay ararlar.
• Eleştiriye tahammülsüzdürler ve empati kurmakta zorlanırlar. Başkalarının duygularını ve ihtiyaçlarını görmezden gelirler.
• Manipülatif davranışlar sergileyerek karşı tarafı kontrol etmeye çalışabilirler.
• Sık sık kendilerini över, hatalarını kabul etmez ve başkalarını suçlarlar, eleştirirler ve küçümserler.
• Duygusal bağ kurmakta zorlanır, ilişkilerde yüzeysel davranabilirler.
• Fiziksel görünüm ve statüye aşırı önem verir, çabuk sıkılıp yeni heyecanlar arayabilirler.
Narsist Erkeklerin Sık Kullandığı Cümleler
Narsist erkekler, sıkça manipülatif ve kontrol edici davranışlarını gizlemek için belirli cümleleri sıkça kullanırlar. Bu tür cümleler, partnerlerini küçük düşürmek, kendilerini daha üstün göstermek ya da duygusal olarak yönlendirmek amacıyla söylenir. “Benim sayemde var oldun, çok duygusalsın abartıyorsun, beni anlamıyorsun ne yaptıysam senin iyiliğin için yapıyorum” gibi cümleleri sıkça kullanıp sizin kendinizi kötü, suçlu ve değersiz hissetmenize neden oluyorsa bir narsistle iletişim kuruyor olabilirsiniz.
Narsist Partner ile İlişki Nasıl Olur?
Narsist bir partnerle ilişki, tıpkı bir fırtına gibi, başlangıçta cazip ve heyecan verici olabilir ama zamanla yıkıcı bir hal alır. Bu ilişkinin dinamiği, tıpkı bir oyun gibi, narsistin senaryosuna göre ilerler.
İlk başta, büyüleyici bir başlangıç ile bağımlılık oluşturmaya çalışır. Narsist partner sanki dünyanın en mükemmel insanıymış gibi davranır. Sizi her şeyden çok sever, her istediğinizi yapar ve size hayran kalır. Bu yoğun ilgiye kapılıp, kendinizi onun büyüsüne kaptırırsınız. Ama bu, narsistin sizi kontrol altına almak için kullandığı bir oyunun başlangıcıdır.
Zamanla, narsistin gerçek yüzü ortaya çıkar. Artık sizi yüceltmez, aksine eleştirir, küçümser ve değersizleştirir. Sizi sürekli suçlar, kendi hatalarını size yükler ve sizi kendi düşüncelerine uymaya zorlar. Sizin için hissettiği sevgi, sizin onun isteklerine ne kadar uyduğunuza bağlıdır.
İlişki ilerledikçe, narsist sizi daha fazla kontrol altına almaya çalışır. Sizinle tartışır, öfke nöbetleri geçirir ve sizi korkutmaya çalışır. Sizi sürekli şüpheye düşürür, gerçekliği çarpıtır ve sizi delirdiğinizi bile düşünmeye iter.
En sonunda, narsist sizi duygusal olarak yıpratır ve terk eder. Sizi terk etmesinin sebebi siz değilsinizdir, o sadece yeni bir “oyun” için yeni bir kurban arar.
Narsist erkekler genellikle kendilerinden daha çekici, başarılı ve kendine güvenen partnerler ararlar. Çünkü bu partnerler onlara daha fazla statü ve ego tatmini sağlar. Ayrıca, kendi ihtiyaçlarını geri plana atan ve narsistin taleplerine uyan partnerleri tercih ederler.
Narsist ilişkilerdeki gizemlerden biri, insanların neden narsistlerle ilişki kurduğudur. Çikolatalı Kek Metaforu (Campbell ve Miller, 2011) bu durumu şöyle açıklıyor: Narsistle ilişki, tıpkı çikolatalı kek yemek gibidir. İlk başta çok cazip gelir, keyif verir, sizi mutlu eder. Ama uzun vadede, tıpkı çikolatalı kekin kalorili ve sağlığa zararlı olması gibi, bu ilişki de size zarar verir. Narsistler başta çok çekici ve karizmatik olabilirler, ama zamanla ilişki zehirli hale gelir. Bu ilişkinin başlangıçtaki cazibesi, tıpkı çikolatalı kekin tadı gibi geçicidir. Sonrasında ise, sağlıksız bir ilişkinin olumsuz sonuçlarıyla baş başa kalırsınız. Bu model, narsist ilişkilerin cazibesini ve uzun vadeli zararlarını daha iyi anlamamızı sağlıyor.
Narsisizm ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Narsist bireyler genelde empati yoksunluğu ve büyüklenmeci tavır içerisinde oldukları için olumlu iletişim kurmak zorlu olabilir. Sınırlarınızı belirleyerek narsist bireyleri empatik bir şekilde dinlemek ve kişinin duygusal ihtiyaçlarını anlamaya çalışmak faydalı olabilir. Bununla birlikte kendi duygusal ihtiyaçlarınıza öncelik verin. Duygusal Manipülasyonlara dikkat edin. Sizin için neyin doğru olduğunu sakince düşünerek karar verin. Narsist bir erkekle ile ilişki kurarken kendinizi özgüven konusunda güçlendirin. Kendinizin olumlu ve yetenekli yönlerinizi sık sık kendinize hatırlatın. Bu manipülasyonlara karşı daha dirençli olmanıza yarar sağlayacaktır. Bu şekilde narsist bir erkekle ilişki kurarken kendinizi korumanız mümkün olabilir.
Narsist bir erkek tedaviye karşı direnç gösterebilirler. Psikoterapi ekollerinden Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) kişinin zararlı düşünce kalıplarını ve davranış örüntülerini değiştirmeye odaklanır. Narsist bireyin kendisinin ve başkalarının duygu ve düşünceleri gündeme alınır bu sayede kişinin öz farkındalık geliştirmesi ve empati kurması teşvik edilir. Psikoanalitik terapi ise kişinin çocukluğundaki ilişki deneyimlerini, travmatik anılarına odaklanır. Kişinin çocukken karşılanmadığı değersizlik duygusunun şu anda sağlıklı bir şekilde sağlayabileceği sağlıklı yöntemler bulmasına yardımcı olur.
Referanslar
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
Campbell, W. K., ve Miller, J. D. (2011). The handbook of narcissism and narcissistic personality disorder. Hoboken, New Jersey: John Wiley and Sons Inc.
Seward, S.K. (2007) “Are Narcissists Bad For Relationships or are Relationships Bad For Narcissits?: The Effect of Narcissism on Close Relationships”, Department of Psychology St. Francis Xavier University Narcissism And Relationships, Canada.
Brunell, AB ve Campbell, WK (2012). Narsisizm ve Romantik İlişkiler. Narsisizm ve Narsisistik Kişilik Bozukluğu El Kitabı, 344–350. doi:10.1002/9781118093108.ch30
